Kategoria: Postaci

Franciszka Czernecka

Franciszka Czernecka

W procesie odzyskiwania niepodległości przez Polskę ważną, choć do dzisiaj niedocenioną, rolę odegrały polskie kobiety i dziewczęta. Jedną z nich była Franciszka Czernecka, założycielka  żeńskiego harcerstwa w Tarnowie, a pamiętnej jesieni roku 1918 członkini cywilnego Komitetu Samoobrony, który przejął władzę z rąk administracji austriackiej w Tarnowie, jako pierwszym mieście odradzającej się Rzeczpospolitej. FRANCISZKA CZERNECKA Nauczycielka, założycielka Harcerstwa żeńskiego w Tarnowie Ur. 25 listopada 1881 r. w Tarnowie, – zm. 1 października 1963 r.w Tarnowie. Córka Franciszka i Elżbiety z Wertzów….

Czytaj więcej Czytaj więcej

Gabriel Dubiel (fragment filmu)

Gabriel Dubiel (fragment filmu)

W  rocznicę powołania Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej w Lublinie prezentujemy fragment jednego z kolejnych filmów nad jakimi pracujemy, poświęconych „Pierwszym Niepodległym”. To początek pierwszej  (jeszcze nieostatecznej) wersji  krótkometrażowego dokumentu poświęconego  Gabrielowi Dubielowi, wybitnemu działaczowi ludowemu, m.in. profesorowi I Gimnazjum w Tarnowie, prezesowi tarnowskiego Związku Strzeleckiego, założycielowi drugiego gniazda „Sokoła” w mieście, który wieczorem 30 X 1918 przybył z Krakowa do Tarnowa, aby … powstrzymać swoich wychowanków przed   przedwczesnym rozpoczęciem akcji wyzwoleńczej. Nie wynikało to oczywiście z jakiegoś kunktatorstwa, czy braku odwagi,…

Czytaj więcej Czytaj więcej

TADEUSZ REGER – „Powstań, ludu śląski” (film)

TADEUSZ REGER – „Powstań, ludu śląski” (film)

Tadeusz Reger (1972-1938),  to jedna z najważniejszych -na drodze Śląska Cieszyńskiego do niepodległej Polski – postaci. Zapraszamy na krótki film poświęcony temu wydawcy, społecznikowi, Legioniście, jednemu z 3 głównych filarów personalnych Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, politykowi i posłowi (PPSD i PPS). TADEUSZ REGER Polityk, społecznik, publicysta Ur.12 kwietnia 1872 w Nowym Jorku – zm. 15 października 1938 w Bystrej Śląskiej Syn Karola, architekta oraz Emmy Koch. Uczeń szkoły ludowej oraz gimnazjum (1885-1888) w Przemyślu. Absolwent Gimnazjum św. Anny w Krakowie…

Czytaj więcej Czytaj więcej

Stanisław Nożyński

Stanisław Nożyński

Prezentujemy sylwetkę prezesa cywilnego Komitetu Narodowego w Tarnowie, który 31 października 1918 r.  około godziny 8 rano przejął oficjalnie władzę cywilną nad miastem i okolicą. Następnie administracja przekazana została w ręce komisarza wyznaczonego przez Polską Komisję Likwidacyjną. Stanisław Nożyński URZĘDNIK PAŃSTWOWY, BANKOWIEC ur. 25 listopada 1898 r. w Wojniczu – zm. 20 marca 1969 r. Syn Andrzeja, kolejarza urodzonego w 1864 r. w Wojniczu. Nie są znane miejsca jego nauki. Ok. 1915 r. związał się w Tarnowie z rodziną Sanguszków, u…

Czytaj więcej Czytaj więcej

Tadeusz Münnich

Tadeusz Münnich

Prezentujemy sylwetkę jednego z rzeszowskich bohaterów pierwszych chwil niepodległości, tamtejszego komendanta II Okręgu POW, którą to funkcję objął wiosną 1918 r. po legendarnym Leopoldzie Lisie-Kuli. Przygotował  lokalne  struktury POW do przejęcia władzy i opracował plan zajęcia garnizonu, ale sam przebywał w Krakowie, wezwany tam przez przełożonych z POW, gdy 31 października 1918 r. zryw się w Rzeszowie rozpoczął. Prawdopodobnie zdążył  wziąć udział w ostatnich jego aktach. Tadeusz Münnich Pułkownik dyplomowany Urodzony 18 sierpnia 1893 r. we Lwowie, zmarł 12 października 1959 r. w Londynie…

Czytaj więcej Czytaj więcej

Wincenty Szymborski

Wincenty Szymborski

Warto pamiętać, że wśród „Pierwszych Niepodległych” pod Tatrami był ojciec przyszłej polskiej noblistki … WINCENTY  WŁADYSŁAW SZYMBORSKI Administrator, społecznik, polityk (ur. 5 kwietnia 1870 w Czartkach Wielkich – zm. 9 września 1936 w Krakowie)   Syn Antoniego Szymborskiego, podróżnika, powstańca wielkopolskiego (1848) i styczniowego. Absolwent Męskiego Gimnazjum Klasycznego w Kaliszu. W latach 1904–1926 zarządca dóbr hrabiego Władysława Zamoyskiego, do 1922 dóbr zakopiańskich a od 1923 majętności w Kórniku pod Poznaniem. Sfinalizował prace nad aktem donacyjnym Zamoyskich i stworzeniem Fundacji „Zakłady…

Czytaj więcej Czytaj więcej

Karol Kawęcki

Karol Kawęcki

Prezentujemy sylwetkę dowódcy Straży Studenckiej POW w Tarnowie, zrzeszającej jesienią 1918 r. starszą młodzież gimnazjalną i pozagimnazjalną Tarnowa, szkoloną przez i działającą pod egidą Polskiej Organizacji Wojskowej. To on i jego podkomendni około północy z 30 na 31 października, współdziałając z harcerzami z Pogotowia Narodowego, zaczęli rozbrajać na tarnowskim dworcu PKP, a potem na ulicach miasta austriackich żołnierzy.

Jerzy Braun

Jerzy Braun

JERZY BRONISŁAW BRAUN HARCERZ, PISARZ, FILOZOF, POLITYK ur. 1 września 1901 r. w Dąbrowie Tarnowskiej – zm. 17 października 1975 r. w Rzymie. Syn Karola, notariusza, działacza TG „Sokół” oraz Henryki z d. Miller, instruktorki harcerskiej. Wraz z braćmi: Kazimierzem (1899) i Juliuszem (1904) – uczeń II Gimnazjum w Tarnowie, gdzie należał a potem był drużynowym (1917-18) III Drużyny Harcerzy im. M. Wołodyjowskiego a w 1919 komendantem Hufca Harcerzy (po nim- Juliusz). Wydawał miesięcznik „Czuwaj”. Jesienią 1918 brał czynny udział…

Czytaj więcej Czytaj więcej

Wincenty Witos

Wincenty Witos

  Jeden z Ojców Niepodległości. Przywódca masowego ruchu ludowego w Galicji, który swoim – niekwestionowanym nie tylko wśród ludu –  autorytetem jednoznacznie i konsekwentnie wspierał dążenia niepodległościowe, ale też zjednoczenie  wszystkich  ziem polskich. Lider powstałej 28 października 1918 r. w Krakowie, Polskiej Komisji Likwidacyjnej, pełniącej rolę przedstawicielstwa centralnej władzy niepodległego już państwa polskiego na ziemiach likwidowanego właśnie zaboru austriackiego. PKL powołana została w opozycji do Rady Regencyjnej w Warszawie, opanowanej przez  środowiska konserwatywne i monarchistyczne.  

Franciszek Michejda – „Nadolziański Mojżesz” (film)

Franciszek Michejda – „Nadolziański Mojżesz” (film)

Pastor Franciszek Michejda był duchowym przywódcą polskich ewangelików na Śląsku Cieszyńskim. Cieszył się jednak olbrzymim poważaniem również ze strony katolików. Zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmu, poświęconego tej pięknej postaci, współzałożyciela „Przyjaciela Ludu” i „Dziennika Cieszyńskiego”, przełożonego zboru w Nawsiu koło Jabłonkowa, tętniącego i promieniującego patriotyzmem na całe Nadolzie.

Visit Us On TwitterVisit Us On FacebookVisit Us On Youtube